ALAKİLİSE VADİ

Alakilise, aynı isimle anılan vadinin kuzeyinde yer alan kilisenin modern adıdır. Alakilise kilisesi ve onu çevreleyen Karkabo köyü yaklaşık 850 metre yükseklikte ve Belören’in 3.5 km. kuzeydoğusunda yer almaktadır. Karabelden, Belörenden, Beymelekden ve Bonda Tepesinden olmak üzere 4 yol ile Alakilese’ye ulaşılabilmektedir. Alakilise, Likya Yolu güzergahında ve Belörenden Zeytini geçerek giden toprak yol üzerindedir.

5.-6. yüzyıllara ait AlaKilise Erken Bizans Dönemi Kilisesi olup 11.-12. yüzyıllara kadar kullanılmıştır.  Bazilikal planlı, üç nefli kilisenin çevresinde oldukça tahrip olmuş mimari elemanlar yer almaktadır. Kilisenin doğusunda içte dairesel, dışta çokgen cepheli apsis, batısında narteks ve atrium bulunmaktadır. Güneydoğusunda kare içinde haç planlı ek yapı, atriumun kuzeyinde üzeri kubbemsi tonoz örtülü 5 mekan ve bir sarnıç görülmektedir. Bazilikal kilisenin yaklaşık 1 km. güneydoğusunda ana kayaya oyulmuş 9×5 metre boyutlarında bir şapel, onun da kuzeydoğusunda 11.15×4.90 boyutlu, yer yer freskolu ikinci bir şapel vardır.

Kilisenin kuzeydoğusunda mevcut orman yolunun kenarında gözetleme kulesi ve çiftlik evlerinin bulunduğu başka bir yerleşim bulunmaktadır. Batı yamaçta ise mezar odası ana kayaya oyulmuş, girişi kuzeyden olan ve üzerine lahit kapağı oturtulmuş bir kaya mezarı yer almaktadır. Alanda dağınık olarak bulunan yapı kalıntıları ve tarımsal amaçlı teras duvarlarına rastlanmaktadır.

Ön duvarının kuzeybatı tarafında iç kısma yazılmış, 812 yılına tarihlenen Eski Yunanca yazıttan bu kilisenin Başmelek Cebrail’e adanmış olduğu ve 9. yüzyıl başlarında onarım gördüğü anlaşılmaktadır. Yazıtta;  “Başmelek Aziz Cebrail’in mukaddes mabedinin onarımı gerçekleşti (yeniden kutsandı). 2 Mayıs, 5. Indiktion, kâinatın yaradılışının 6320. yılı” yazmaktadır.

Sionlu Nikolaos’un 25 gün süren ikinci büyük kutsal seyahatinde ilk ziyaret ettiği mabedin Karkabo köyündeki Cebrail Kilisesi olduğu Vita’da kaydedilmektedir. Vita’da Cebrail Kilisesi adı sadece bir kez Karkabo köyü ile birlikte anıldığı için, yukarıdaki yazıt sayesinde Alakilise’nin Cebrail Kilisesi ile özdeşleştirilmesi ve buradaki köyün adının da Karkabo olması gerektiği açıkça ortaya çıkmaktadır.

Vadinin içinde ve civarındaki yapı kalıntıları Alakilise/Karkabo’nun büyük bir köy “kome” olduğunu göstermektedir. Kilisenin doğusundaki yamaçta ve vadinin daha aşağı kısmında antik yolun her iki tarafında duvar malzeme-teknik özelliklerinin kilisesiyle benzer özellikler göstermesi nedeniyle Bizans döneminde yapılmış olduğu düşünülen ikişer katlı çok sayıda konut mevcut durumdadır. Çoğu 6. Yüzyıla tarihlenen konut duvarlarında Hıristiyanlıkla ilgili, kabartma tekniğinde yapılmış dini sembollere yer verilmiştir.

Alakilise’nin yaklaşık 1 km. doğusunda yamaç ve tepe üzerinde yaklaşık 10×5 metre ebatlarında küçük bir kilise daha bulunmaktadır. Yapı duvarlarında çok büyük olmayan yöresel taş ve kireç harcı kullanılmıştır.

Kilisenin kuzeybatısında 2 sarnıç ve doğusundaki tepenin kuzey ve batısında iri kesme taşlardan mekanlar oluşturularak yapılmış kendine ait sarnıç ve işliği bulunan konutlara ait kalıntılar yer almaktadır.

Alakilise’nin yaklaşık 1 km kuzeyinde, 1300 m rakımlı, yüksek, sarp kayanın göğsünde, Demre Vadisine hakim bir konumda, halk arasında Papaz Kayası olarak adlandırılan doğal bir kaya yarığı kırma taş duvarla kapatılarak yapılmış küçük bir kutsal mekân bulunmaktadır. Ana kayaya oyulmuş yaklaşık 40 basamakla çıkılan bu mekânın bir münzevi yeri olduğu tahmin edilmektedir. Dini ayinlerin yapıldığı ana kayaya oyulmuş nişler ve basamak biçiminde düzenlenmiş sekilerle oluşturulan platformlar görülmektedir. Mekânın iç duvarında 1.63 m boyunda bir haç kabartması işlenmiş, etrafı IC/XC/NI/KA Yunanca kısaltma sözcüklerle çevrelenmiştir. Kutsal alanda Hıristiyanlıkla birlikte Bizans Dönemine tarihlendirilen ulaşılan tavan kısmı tonozlu küçük bir şapel inşa edilmiştir. Şapel yanında üç adet sarnıç ve etrafta üzerinde haç motiflerin işli olduğu mimari bloklar bulunmaktadır.